De wijnen van Tushpa Winery

Tushpa is een klein familiewijnhuis van de familie Manasserian in de Ararat-vallei in Armenië. De wijngaarden liggen aan de voet van de bijbelse berg Ararat. Het wijnhuis werd in 1992 opgericht, kort na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Tushpa behoort tot de wijnhuizen die de moderne Armeense wijnbouw nieuw leven hebben ingeblazen. Ze werken vooral met Armeense druiven, waaronder Haghtanak. Deze inheemse blauwe druif was zonder de inzet van dit wijnhuis bijna verdwenen. De wijnen worden gemaakt met zo min mogelijk ingrijpen. Ze rijpen in roestvrij staal of in ‘karas’, de traditionele Armeense kleivaten.

Bekijk onze 2 wijnen van Tushpa Winery

Armenië heeft een van de oudste wijntradities ter wereld. In 2007 werd in een grot bij het dorp Areni een wijnmakerij van zo'n 6.100 jaar oud ontdekt, de oudste die tot nu toe bekend is. Archeologen vonden er gistingsvaten, een wijnpers en opslagkruiken. In buurland Georgië zijn sporen van wijnmaken van 8.000 jaar oud gevonden, maar niet een complete wijnmakerij.

De naam van het wijnhuis verwijst naar de familiegeschiedenis. Tushpa is de oude naam van de stad Van, die nu in Oost-Turkije ligt en ooit de hoofdstad was van het koninkrijk Urartu. De voorouders van de familie Manasserian woonden in Van tot de Armeense genocide, ruim een eeuw geleden. De overgrootvader van de huidige generatie maakte daar wijn voor eigen gebruik. Oprichter Mihran Manasserian van wijnhuis Tushpa groeide op met de verhalen over die tijd. Hij noemde het wijnhuis Tushpa als eerbetoon aan zijn voorouders.

Na zijn studie werkte Mihran in Sovjetwijn- en brandewijnfabrieken. In de Sovjettijd moest Armenië zich vanuit Moskou toeleggen op brandewijn, en veel wijngaarden met wijndruiven werden vervangen door productieve brandewijndruiven. Daardoor dreigden veel druivenrassen te verdwijnen. Mihran vroeg boeren in de omgeving hun wijndruiven te behouden en beloofde dat hij hun oogst altijd zou afnemen. Die belofte houdt de familie nog altijd: naast de eigen wijngaarden koopt Tushpa druiven bij deze boeren.

In 1992 kocht Mihran een braakliggend stuk grond in het dorp Taperakan. Het was een zware tijd: Armenië kampte met tekorten aan energie en voedsel. Omdat al zijn geld in het land ging zitten, stookte hij eerst druivenbrandewijn om inkomsten te genereren. Pas in 1999 kwamen de eerste wijnen op de markt.

Het wijnhuis Tushpa ligt in het dorpje Taperakan, in de provincie Ararat, zo'n 35 kilometer ten zuidwesten van de hoofdstad Jerevan en vlak bij het bekende klooster Khor Virap. Vanaf het wijnhuis heb je uitzicht op de wijngaarden met de besneeuwde Ararat aan de horizon. De berg ligt over de grens in Turkije, maar is voor Armeniërs een nationaal symbool.

Het wijnhuis heeft 6 hectare wijngaarden, op bijna 800 meter hoogte. De bodem bestaat uit klei met sedimentair en vulkanisch gesteente. Het klimaat is zonnig en droog, met koele bergwinden. Tijdens de oogst varieert de temperatuur van 12 graden 's nachts tot 30 graden overdag. De familie werkt biologisch en spaarzaam met water.

Mihrans kinderen Abraham, Ani en Karlen hebben het wijnhuis in de afgelopen jaren gemoderniseerd en de huidige lijn wijnen ontwikkeld. Abraham is de wijnmaker. Het wijnhuis maakt ongeveer 50.000 flessen per jaar en exporteert in kleine hoeveelheden naar een aantal landen, vooral naar speciaalzaken. Een moment waar de familie trots op is, was toen een wijn van Tushpa aan paus Franciscus werd aangeboden.

In de eigen wijngaarden staan Haghtanak, Kangun en muskaatdruiven aangeplant. Haghtanak, Armeens voor "overwinning", werd in de Sovjettijd ontwikkeld door de Armeense veredelaar Ajvazjan. Hij ontwikkelde vooral druiven voor brandewijn. Haghtanak was een experiment dat weinig aandacht kreeg. Tushpa heeft er nu zijn visitekaartje van gemaakt. Ook Kangun, een witte druif, werd in de twintigste eeuw in Armenië ontwikkeld.

De rode wijnen gisten spontaan, met wilde gisten. Het wijnhuis wil het terroir zo goed mogelijk tot uitdrukking laten komen en grijpt daarom zo weinig mogelijk in. De Haghtanak is er in een jonge versie en als een Reserve, die ongeveer zes maanden op vat rijpt. Daarnaast maakt Tushpa een witte Kangun, een Muscat en brandewijn.

In 2024 startte de familie ‘Tushpa x Lab’, een experimenteel zijlabel. Waar Tushpa staat voor traditie, verkent Tushpa x Lab zeldzame Armeense druiven en nieuwe methoden. Het gaat vooral om natuurlijk mousserende wijn volgens de oude méthode ancestrale (PetNat), van zeldzame druiven als Lalvari, Banants en Tozot. Armenië telt zo'n tweehonderd inheemse druivenrassen, en met dit label wil Tushpa er zoveel mogelijk van laten proeven.

Het wijnhuis is het hele jaar, zeven dagen per week, geopend voor bezoekers. Er zijn rondleidingen en proeverijen, en bezoekers kunnen er Armeense gerechten eten, waaronder vers gebakken lavash, het traditionele Armeense platbrood. We hebben momenteel twee wijnen van Tushpa Winery in ons assortiment. Je kunt onze wijnen van Tushpa Winery hier bekijken.

Als je meer wilt weten over dit wijnhuis dan vind je hier de link naar de eigen website van Tushpa Winery.